Dance and Talent: A matter of Choice, not Gift

"Δεν έχω ταλέντο."

Είναι απόγευμα Παρασκευής. Χαζεύεις συνοφρυωμένος έξω από το παράθυρο ενώ στο μυαλό σου τριγυρνά το ότι σε έναν μήνα είσαι καλεσμένος σε γάμο - και μάλιστα στον δικό σου! Το άγχος σε κατακλύζει και δεν αφορά τις προετοιμασίες ούτε τους καλεσμένους, παρά εκείνα τα λεπτά αμηχανίας που μοιάζουν με ώρες όταν όλος ο κόσμος περιμένει να χορέψεις, αλλά εσύ δε μπορείς να κουνηθείς γιατί νιώθεις ατάλαντος.

Είναι αλήθεια λοιπόν; Είναι ο χορός ταλέντο;

Η εμπειρία μιας δασκάλας χορού.

Στα είκοσι χρόνια εμπειρίας μου και διδασκαλίας - τα δεκαπέντε τελευταία στη σχολή Danzza Dance Studio στην Πετρούπολη - έχω δει πολλές φορές ανθρώπους να κοντοστέκονται στην πόρτα της αίθουσας και το βλέμμα τους να μαρτυρά μια επιθυμία να μπουν αλλά και έναν δισταγμό.

"Δεν έχω ταλέντο", μου λένε συχνά.

Ως δασκάλα και χορεύτρια λοιπόν, η απάντησή μου παραμένει πάντα η ίδια:
Αν περιμένεις το ταλέντο για να ξεκινήσεις, ίσως χάσεις το ομορφότερο ταξίδι της ζωής σου.

Ταλέντο ή αποτέλεσμα δουλειάς;

Και ξανατίθεται το ερώτημα: είναι ο χορός ταλέντο ή αποτέλεσμα δουλειάς και σωστής καθοδήγησης; Αν μιλήσουμε με ψυχρά μαθηματικά, το ταλέντο προσθέτει ένα 10% στο συνολικό αποτέλεσμα, ενώ το υπόλοιπο 90% είναι προϊόν σωστής διδασκαλίας και εξάσκησης.

Πρώτα απ’ όλα όμως, τι είναι το ταλέντο;

Μιας και ο χορός είναι ένας συνδυασμός τέχνης και αθλητισμού, θα λέγαμε πως ως "ταλέντο" ορίζονται κάποια φυσικά πλεονεκτήματα που κάνουν το ξεκίνημα πιο εύκολο.

Τα φυσικά πλεονεκτήματα ενός χορευτή.

Παραδείγματος χάρη, η κατάλληλη σωματική διάπλαση: ένα ευκίνητο και εύπλαστο σώμα είναι το κατάλληλο εργαλείο για να αποδοθούν οι χορευτικές κινήσεις μέσω της απαιτητικής τεχνικής. Η αντίληψη της μουσικής και του ρυθμού, καθώς και ο συντονισμός των πολύπλοκων κινήσεων με βάση τη ρυθμικότητα, αποτελούν επίσης προσόντα για τον χορευτή. Η εκφραστικότητα μέσω των χειρονομιών είναι ακόμα ένα ταλέντο απαραίτητο στις τέχνες όπως ο χορός. Και η λίστα συνεχίζεται. Ακόμα και η δυνατότητα του μυαλού να ταξινομεί και να "βάζει κουτάκια" δίνει ένα αξιόλογο προβάδισμα στον χορευτή που χρειάζεται να απομνημονεύσει χορογραφίες και βήματα.

Ο χορός διδάσκεται.

Τα καλά νέα, ωστόσο; Ο χορός διδάσκεται.

Όπως το μυαλό, έτσι και το σώμα εκπαιδεύεται, δίνοντάς του "τροφή" και γνώση. Ο χορός είναι μια δεξιότητα που μαθαίνεται και μέσω των νευροδιαβιβαστών ο εγκέφαλος εξασκείται να ακούει τη μουσική και τον ρυθμό, να συντονίζει τα μέλη του σώματος και να ελέγχει το κέντρο βάρους.

Στη διάρκεια της διδακτικής μου πορείας άκουσα πολλές φορές αρχάριους μαθητές να μου λένε:
"Δεν έχω μουσικό αυτί, γι’ αυτό δε μπορώ να βρω τον ρυθμό".

Ο μύθος όμως καταρρίπτεται και, πιστέψτε με, δεν υπάρχει μουσικό αυτί. Είναι θέμα εξάσκησης και φυσικά σωστής καθοδήγησης.

Όταν η επιστήμη συναντά την τέχνη.

Και αν μη τι άλλο, υπάρχουν και άλλοι μύθοι που καταρρίπτονται. Ως δασκάλα χορού αντιμετώπισα πολλές φορές την άρνηση αρχάριων μαθητών να κάνουν στροφές, με το παράπονο ότι τους δημιουργούν ζαλάδες.

Εδώ η επιστήμη συναντά την τέχνη και η ικανότητα του χορευτή να στρίβει δεν οφείλεται παρά σε ένα μικρό ποσοστό στο ταλέντο, αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό στην εξάσκηση.

Υπεύθυνος για τη ζαλάδα μετά τις στροφές είναι ο λαβύρινθος του αυτιού και το υγρό μέσα σε αυτόν. Όταν λοιπόν εστιάζουμε σε ένα σημείο (spot) κατά τη διάρκεια της στροφής, το κεφάλι μένει σταθερό για το μεγαλύτερο μέρος της και έτσι ο λαβύρινθος δεν προλαβαίνει να "ταραχτεί".

Ο χορός είναι απόφαση.

Καταλήγοντας λοιπόν, σαφώς και το εκ γενετής χάρισμα ορισμένων ανθρώπων δε μπορεί να αμφισβητηθεί. Όμως, αν υπάρχει θέληση, γνώση και σωστή καθοδήγηση από επαγγελματίες του είδους, το αποτέλεσμα είναι εγγυημένο.

Δεν είναι λίγες οι φορές εξάλλου που είδαμε χορευτές με ταλέντο να επαναπαύονται σε αυτό, ενώ άλλοι με λιγότερο ταλέντο - θα λέγαμε - που προσπάθησαν με επιμονή και υπομονή, έφτασαν πιο μακριά στο ταξίδι αυτό που λέγεται χορός.

Κανείς δε γεννήθηκε ξέροντας να βάζει το ένα πόδι μπροστά από το άλλο με ρυθμό. Αυτό που βλέπετε και θαυμάζετε δεν είναι μαγεία αλλά προϊόν προσπάθειας και πολλές φορές αποτυχιών.

Και τελικά θα σας πω κάτι που ίσως σας εκπλήξει:

Ο χορός δεν είναι ταλέντο. Είναι απόφαση.